Αισθητηριακή Ολοκλήρωση

Η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι θεωρία και θεραπευτική παρέμβαση που αναπτύχθηκε αρχικά από την Dr. Ayres, Εργοθεραπεύτρια και Νευροεπιστήμονα, στην Αμερική τη δεκαετία του 70. Από τότε ως σήμερα η θεωρία της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης και οι θεραπευτικές παρεμβάσεις που προκύπτουν από αυτή έχουν μελετηθεί, τεκμηριωθεί και αναβαθμιστεί από πολλούς καταξιωμένους επιστήμονες. Σήμερα είναι η περισσότερο μελετημένη και περισσότερο χρησιμοποιούμενη μέθοδος για παιδιά με αναπτυξιακές δυσκολίες στην Αμερική και στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι η νευρολογική διαδικασία που σχετίζεται με την ικανότητα του εγκεφάλου μας να επεξεργάζεται και να οργανώνει τις πληροφορίες που λαμβάνουμε από τις αισθήσεις μας, το σώμα μας και το περιβάλλον. Αφότου ο εγκέφαλος επεξεργαστεί και οργανώσει τις πληροφορίες αυτές, είναι υπεύθυνος να τις χρησιμοποιήσει κατάλληλα, για να σχεδιάσει και να προσαρμόσει την συμπεριφορά μας.

Η Θεραπεία της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης είναι η χρήση ενισχυμένων αισθητηριακών ερεθισμάτων, μέσα στα πλαίσια σκόπιμης δραστηριότητας που αποφέρουν στο παιδί τη δυνατότητα για προσαρμοστική συμπεριφορά. Τα ερεθίσματα αυτά, βελτιώνουν την ικανότητα του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος να επεξεργάζεται ερεθίσματα και με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η μάθηση και η συμπεριφορά του. Η θεραπεία δίνει στο παιδί ευκαιρίες να αλληλεπιδράσει με το αισθητηριακό του περιβάλλον προσφέροντας του αιθουσαία, ιδιοδεκτικά, απτικά, οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα. Ο θεραπευτής χρησιμοποιεί δραστηριότητες βασισμένες στο παιχνίδι, σύμφωνα με το επίπεδο λειτουργικότητας του παιδιού.

Ο όρος «δυσλειτουργία αισθητηριακής ολοκλήρωσης» χρησιμοποιείται για να περιγράψει την δυσκολία στην σωστή επεξεργασία των αισθητηριακών ερεθισμάτων. Υπάρχουν πολλά είδη στην συγκεκριμένη δυσλειτουργία και γι’ αυτό τα παιδιά που λέμε ότι έχουν προβλήματα Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης και χρειάζονται αυτή τη θεραπεία μπορεί να είναι τελείως διαφορετικά μεταξύ τους.

Γι’ αυτό το λόγο είναι απαραίτητη η λεπτομερής και πλήρης αξιολόγηση της εικόνας ενός παιδιού από ειδικευμένο στην Αισθητηριακή Ολοκλήρωση Εργοθεραπευτή τόσο με ειδικά τεστ όσο και με κλινικές παρατηρήσεις.

Στατικός Έλεγχος

  • φέρνει πολύ κοντά το κεφάλι του στην εργασία
  • υποστηρίζει το κεφάλι του με το άλλο χέρι
  • στρίβει το σώμα όταν γράφει
  • καμπουριάζει

Λεπτή Κίνηση

  • δυσκολία στον χειρισμό αντικειμένων όπως το ψαλίδι
  • δυσκολεύεται στην ζωγραφική, στο να χρωματίζει, να αντιγράφει, και να κόβει, γι’ αυτό και αποφεύγει αυτές τις δραστηριότητες.
  • ασυνήθιστες λαβές, πολύ δυνατό ή αδύναμο κράτημα (π.χ. μολύβι)
  • δυσκολίες στο δέσιμο κορδονιών, στο κούμπωμα κτλ.

Αδρή Κίνηση

  • το πήδημα, το τρέξιμο, το κουτσό γίνονται με περίεργο τρόπο ή ακόμη και καθόλου
  • είναι γενικά αδέξιο, περπατάει, σκοντάφτει και πέφτει εύκολα πάνω σε άλλους ή αντικείμενα, ακόμα και σε επίπεδη επιφάνεια
  • δυσκολίες σε αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο, το ποδήλατο

Αντιληπτικές Δεξιότητες

  • δυσκολία στην ταύτιση ή συσχέτιση αντικειμένων
  • χάνει γραμμές στην αντιγραφή ή το διάβασμα
  • δυσκολία στην κατασκευή παζλ.

Γνωστικές Δεξιότητες

  • δυσκολίες στην συγκέντρωση
  • δυσκολία στη γενίκευση των γνώσεων
  • δυσκολίες στην οργάνωση του χώρου ακόμα και του διαβάσματος

Ψυχοκοινωνικές Δεξιότητες

  • χαμηλή αυτοεκτίμηση
  • συναισθηματικά ξεσπάσματα
  • θυμώνει σχετικά εύκολα
  • δυσκολίες σε ομαδικά παιχνίδια και γενικά στη συναναστροφή με συνομηλίκους του
  • δεν δέχεται αλλαγές στο πρόγραμμα του

Αισθητηριακή Επεξεργασία

  • αγγίζει τα πάντα ή αποφεύγει να αγγίζει
  • δεν ανέχεται τις αγκαλιές/λατρεύει τη σωματική επαφή
  • φοβάται την κίνηση/λατρεύει να κινείται συνεχώς
  • είναι υπερ ευαίσθητο στο έντονο φως/ στους έντονους ήχους
  • ληθαργικότητα/υπερδραστηριότητα